Uyku Laboratuvarı

Uyku laboratuvarında değerlendirilmesi gereken problemler şunlardır:

• Horlama
• Uykuda nefes kesilmesi
• Göğüs ağrısı
• Gece meydana gelen kalp ritmi düzensizlikleri
• Yetersiz ve bölünmüş uyku şikayetleri
• Ağız kuruluğu
• Geceleri uyku esnasında boyun terlemesi
• Narkolepsi
• Gündüz yorgunluk ve uykulu olmaya neden olan periyodik bacak hareketleri

Tıkayıcı Uyku Apnesi (OSA)

Uyku bozuklukları arasında en sık görülen hastalıklardan biridir. Tıkayıcı uyku apnesi, karın ve göğüs solunum eforu normal seyretmesine rağmen, ağız ve burundan hava akımının kesilmesi durumudur. Hasta, apneli süre ardından gürültülü şekilde nefes alır ve çırpınma benzeri bir hareket ile horlamaya başlar.

Uyku apnesinin en sık gözlenen belirtileri şunlardır:

• Horlama
• Gündüz aşırı uyku hali
• Atipik göğüs ağrısı
• Kalp sorunları
• Kalpte ritim bozuklukları
• Uykuda boğulma hissi
• Yüksek tansiyon
• Akciğer sorunları
• Uyanınca görülen baş ağrısı
• Hafıza zayıflaması ve unutkanlık
• Cinsel isteksizlik
• Karar verme yetisinde azalma
• Depresyon ve psizkoz
• Gece terlemesi
• Ağız kuruluğu
• Gastro-özofageal reflü
• Ruhsal ve bedensel çöküntü

Tıkayıcı uyku apnesi (OSA) tanı ve tedavisi için multidisipliner bir yaklaşım belirlenmektedir. Genel tedavi yöntemleri medikal tedavi ve cerrahî tedavi olarak ikiye ayrılabilir.

Medikal Tedavi Yöntemleri

Medikal tedavi yöntemleri daha çok genel önlemler ve yaşam tarzı değişiklikleri ile ilerler:

• Kilo kontrolü: Aşırı kilo, uyku apnesini kötüleştiren bir faktördür. Kilo verilmesi tedavinin önemli bir parçasıdır.
• Uyku pozisyonu: Sırt üstü yerine yan yatış tercih edilmelidir. Eski bir yöntem olarak, pijama sırtına sert bir top dikmek sırt üstü uyumayı engelleyerek horlama ve apneyi azaltabilir.
• Mekanik cihazlar: CPAP, BİPAP, ağız veya burun içi aletler pozitif havayolu basıncı uygulayarak fayda sağlar.

Cerrahî Tedavi Yöntemleri

Cerrahî yöntemler, horlama ve tıkayıcı uyku apnesi tedavisinde önemli bir yer tutar. Tıkanıklığı by-pass eden yöntemler için cerrahî girişimlere başvurulur. En sık uygulanan cerrahî müdahaleler şunlardır:

• Dil kökü cerrahisi
• Yumuşak damak ve tonsil operasyonu
• Adenoidektomi gibi nazofarenks cerrahisi
• Konka küçültme, polipektomi, septum veya valv cerrahisi gibi burun operasyonları

Uyku laboratuvarında yapılacak polisomnografi testi için hastalar kendi pijamalarını ve kişisel eşyalarını getirir. Uyku saatinden önce gelen hastanın ortama alışması ve bulguları kayıt altına alacak elektrotların yapıştırılması için normal uyku saatinden birkaç saat önce gelmesi gerekmektedir.

Hasta, teknisyen ile birlikte hazırlanır ve uyumak istediğinde yatağa yatırılarak uyuması sağlanır. Teknisyenler, başka bir odadan hastayı izler ve ihtiyaç halinde hastaya yardımcı olur. Gece boyunca hastanın vücudundaki kablolar nedeniyle sık sık uyanması olasıdır; ancak en olumsuz durumlarda dahi kişiye ait uyku verimliliği gözlenebilir.

Polisomnografi sonuçları, deneyimli bir hekim tarafından değerlendirilir ve raporlanır. Rapor sonuçlarına göre en uygun tedavi yöntemi belirlenebilir. Polisomnografi, hastalar tarafından ilk başta çekinilen bir test olsa da, hekime oldukça fazla veri sağlayan ve hasta açısından basit bir testtir.

Uyku Testi (Polisomnografi)

Uyku bozukluklarının saptanması için yapılan önemli testlerden biri polisomnografidir. Genellikle horlama ve uyku apnesi gibi problemler için kesin tanı yöntemi olarak kullanılır. Polisomnografi sırasında, hasta gece boyunca uyurken vücudun çeşitli alanlarına sensörler yerleştirilir ve izleme alınır. Kullanılan sensör sayısı ve hassasiyeti arttıkça, problemin boyutu hakkında daha detaylı bilgi edinilir.

Polisomnografi ile uyku esnasında yaşanan solunum durmaları, süresi, oksijen azalma seviyesi, kalp ritmindeki düzensizlikler ve uykunun tüm bu faktörlerden ne derece etkilendiği saptanır. Elde edilen bulgular ile hastalığın şiddeti belirlenir ve uygun tedavi planlaması yapılır.

EEG (Elektroensefalografi)

EEG, beyindeki sinir hücrelerine ait elektriksel faaliyetlerin saç derisine yapıştırılan elektrotlar aracılığıyla algılanması ve bilgisayar ile kaydedilmesidir. Kayıt sırasında dalgasal titreşimler kullanılır ve elektriksel aktivite görünür hale gelir. EEG, uyanıklık durumunda hastanın yarı oturur pozisyonda gözleri kapalıyken yapılır. Test kişiye rahatsızlık vermez ve ortalama 10-15 dakika sürer. EEG, merkezi sinir sistemi ile ilgili hastalıkların teşhisinde güvenilir bir yöntemdir.

EMG (Elektromiyografi)

EMG testi iki bölümden oluşur: elektronörografi (ENG) ve elektromiyografi (EMG). Amaç, belirli sinirlerin geçiş noktalarına düşük voltajlı elektriksel uyarılar vererek sinir ve kas liflerinin işleyişini incelemektir. İkinci aşamada belirli çizgili kaslara elektrotlar uygulanır. Böylece hem kasın hem de kaslara gelen sinir liflerinin işleyişi değerlendirilir. EMG testleri ortalama 20-30 dakika sürer.